De overheid als opdrachtverstrekker

Wanneer de overheid innovatie wil stimuleren, wordt al snel gedacht aan subsidies. Zinnergy, een initiatief van Kennispark Twente in opdracht van de gemeente Enschede, heeft een andere aanpak: innovatieve bedrijven worden gekoppeld aan maatschappelijke partners met een innovatievraag. Dat mes snijdt aan meerdere kanten.

‘Wanneer een bedrijf de overheid aanspreekt als klant in plaats van subsidieverstrekker, zit het niet om tafel met ambtenaren van economische zaken, maar met mensen die inhoudelijk verantwoordelijk zijn voor bijvoorbeeld de zorg of de wegenbouw’, vertelt Jantsje op de Hoek van Zinnergy. ‘Dat leidt tot een ander soort gesprek. In feite betekent deze aanpak dat je bestaande inkoopbudgetten aanspreekt om innovatie te stimuleren.’

Op deze manier geeft de overheid niet simpelweg geld uit, zoals bij een subsidie, maar lost ze een van haar problemen op. Het bedrijf op zijn beurt krijgt een ‘launching customer’ en neemt daarmee een belangrijke hobbel. Traditionele subsidies financieren immers vaak wel de technische uitwerking van een innovatie, maar niet het marktrijp maken ervan (een fase die ook heel kapitaalintensief kan zijn).

Intensief

De aanpak is wel intensief. Zinnergy moet immers niet alleen de innovatiekracht van een bedrijf beoordelen, maar ook de vraag helder krijgen van potentiële partners op het gebied van zorg, veiligheid en duurzaamheid. Zo werd een bijeenkomst met stake holders georganiseerd rond het thema brandpreventie. Aanleiding: de brandweer rukt jaarlijks in zestig procent van de gevallen voor niets uit. Uit de sessie kwam onder meer naar voren dat er behoefte is aan betere brandmelders. De aanpak van Zinnergy vraagt dan niet alleen om een bedrijf dat de techniek wil ontwikkelen, maar ook een launching customer (bijvoorbeeld een woningbouwcorporatie), die zijn eigen eisen zal hebben. Dit allemaal regelen kost meer tijd dan een subsidie verstrekken.

‘Het grote voordeel is dat het voor alle partijen winstgevend is’, zegt Op de Hoek. ‘We zoeken bovendien nadrukkelijk naar innovaties die opschaalbaar zijn, dat wil zeggen ook elders toepasbaar. Dan levert het immers werkgelegenheid in de regio Twente op. Op veiligheidsgebied is inmiddels één initiatief van start, in de zorg zitten twaalf innovaties dicht tegen een test aan.’

Dezelfde aanpak wordt momenteel gevolgd bij de gebiedsontwikkeling van Innovatiecampus Kennispark. Verschillende partijen (gemeente Enschede, Universiteit Twente, provincie Overijssel) investeren in een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Door daarbij te kiezen voor bijvoorbeeld innovatief asfalt en slimme lampen van lokale bedrijven, ontstaat een terrein waar niet alleen innovatie plaats vindt, maar dat ook zelf innovatief is.

×