Opkomst van de homo multitaskens

Informatie is meer en meer de brandstof van de economie. Mensen willen het overal en altijd tot zich kunnen nemen, liefst in meerdere stromen tegelijk. Voorlopig is die trend nog niet ten einde.

In zijn boek ‘Belijdenissen’, geschreven aan het eind van de vierde eeuw, beschrijft de kerkvader Augustinus hoe hij als jongeling binnenliep bij zijn leermeester Ambrosius van Milaan en dat die dan stil zat te lezen. Hardop lezen was indertijd de norm – en zou dat nog vele eeuwen blijven – maar Ambrosius kon de informatie veel sneller verwerken door de woorden niet uit te spreken. Augustinus was er zo diep van onder de indruk dat hij het voorval tientallen jaren later in zijn autobiografische boek beschreef.

Vandaag de dag is stil lezen de norm. Kinderen vanaf een jaar of zes kunnen het, hoewel ook zij nog met hardop lezen beginnen om de kunst meester te worden. Maar lezen doen ze steeds minder, want dat is niet enerverend genoeg. Liever kijken ze Jettix, een televisiekanaal met cartoonbeelden die elkaar zo snel opvolgen dat hun ouders er vaak geen wijs uit worden. Ondertussen chatten ze met hun vrienden, die naar hetzelfde programma zitten te kijken, werken ze hun hyves-profiel bij en luisteren ze naar hun iPod.

Dat ze dit niet ook nog eens allemaal mobiel doen, heeft vermoedelijk te maken met de momenteel nog relatief hoge prijskaartje. Voor het bedrijfsleven is de kostenbarrière lager en dat betekent dat daar nog meer mogelijkheden bestaan om informatie tot je te laten komen. Maar worden die ook gebruikt?

Multitasken

‘Jazeker, uit de vragen van onze klanten blijkt duidelijk dat mensen meer multitasken’, zegt Alphons Evers van Getronics’ Communication Services. ‘Er is bijvoorbeeld meer vraag naar instant messaging. Dat is typisch iets dat je kunt gebruiken terwijl je ook met iets anders bezig bent, bijvoorbeeld een telefoongesprek – zo werkt het bij mij in ieder geval.’

Communication Services levert complete werkplekconcepten, die voorzien in verschillende mediachannels, ofwel informatiestromen: spraak, videoconferencing, mail, instant messaging, enzovoort. In principe zijn alle diensten die op de desktop beschikbaar zijn, dat ook mobiel. ‘Werken doen we overal, het kantoor is vooral een ontmoetingsplaats’, aldus Evers, die overigens voorspelt dat ook online ontmoetingsplaatsen als Facebook een variant binnen bedrijfsprocessen zullen krijgen.

Evers signaleert in het algemeen twee belangrijke doelgroepen. Ten eerste zijn het de topmanagers die op ieder moment toegang tot informatie willen hebben. Bij ING loopt bijvoorbeeld de hele top rond met een door Getronics beheerde Windows Smart Phone. In de tweede plaats is het de salesforce die vaak mobiel werkt. Verder hangt het van de beroepsgroep en de bedrijfsmores af of het bijvoorbeeld ‘done’ is om tijdens een vergadering onder de tafel te zitten sms’en of een congres te bezoeken met de laptop op schoot.

Om al die informatiestromen te managen is een nieuw instrument in opkomst: presence info. Dit is in feite een soort filter op alle applicaties, waarmee de gebruiker aangeeft door wie hij onder welke omstandigheden benaderd kan worden. Evers: ‘Bij de telefoon bepaalt de beller het moment van contact. Dat is eigenlijk heel vreemd. Daarom zie je nu een verschuiving: de ontvanger bepaalt onder welke omstandigheden hij van wie bereid is welk contact te aanvaarden.’

Bombardement

Psychologen stellen overigens hun vraagtekens bij de effectiviteit van al dat multitasken. Een onderzoek bij Microsoft heeft aangetoond dat programmeurs een kwartier nodig heben om terug te komen op het benodigde concentratieniveau, nadat een telefoontje of mailtje hun werk heeft onderbroken. Dat mobiel bellen in de auto de rijvaardigheid beïnvloedt is inmiddels een bekend gegeven, laat staan er ook nog eens allerlei andere dingen naast doen.

In tegenstelling tot wat iedereen denkt, zijn ouderen beter in multitasken dan jongeren. Onderzoekers van Oxford University hebben dat uitgebreid onderzocht. Zij zetten groepen in de leeftijd van 18-21 jaar en 35-39 jaar aan een eenvoudige computertaak. De jongeren deden dat het snelst. Maar als ze onderbroken werden door een chat of iets anders, vielen de jongeren terug en was de oudere groep het eerst klaar. De verklaring lijkt te zijn dat ouderen trager denken, maar beter in staat zijn storende informatie weg te blokken en daardoor hun concetratie op de hoofdtaak beter vasthouden.

Juist daarvoor is presence info in opmars. De mogelijkheden om te multitasken groeien nog steeds, maar gebruikers zien vaker de keerzijde. Er is een grens aan wat een mens allemaal tegelijk kan doen. Ga daaroverheen en het werkt tegen je.

Bovendien is multitasken soms regelrecht ongewenst. Toen bijvoorbeeld de Rotterdamse gemeenteraad onlangs vergaderde over de benoeming van een nieuwe burgemeester, moesten de dames en heren raadsleden al hun apparaatjes bij de deur inleveren, om hen te behoeden voor de verleiding de naam van Ahmed Aboutaleb voortijdig naar de pers te lekken. Soms voldoen nu eenmaal papier en mondelinge communicatie, instrumenten uit het tijdperk van Augustinus, die waarschijnlijk gek zou worden van het moderne informatiebombardement.

×